Inny świat - opracowanie
      Inny świat | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   


„Inny świat” - plan wydarzeń

I.
1.Oskarżenie o zdradę i początki uwięzienia
(Witebsk- Leningrad- Wołogda)
a)pierwsze znajomości (Szkłowski, Iwanowicz, Artamjan)
b)kategorie więźniów (urcy, bezprizorni, bytowiki, biełoruczcy)

II.

1. Przybycie do Jercewa i pobyt w obozie
a)znajomość z Dimką, Korbońskim i inżynierem Polenko
b)historia powstania Jercewa
c)przydział do brygady tragarzy
d)obserwacja „nocnych łowów”
e)charakterystyka pracy w zonie
f)zemsta więźniów na Gorcewie
g)historia „zabójcy Stalina”
h)znajomość z trzema Niemcami: Stefanem, Hansem i Otto – próba rozstrzygnięcia dylemat... więcej

* * *


„Inny Świat” w kontekście historycznym

Wydarzenia opisane w Innym Świecie dotyczą lat 1940–1942 (trwała wówczas II wojna światowa), zaś epizod wspomniany w epilogu datuje się na rok 1945.

Wcześniejsze lata (1940-42) ujmują fakty, które miały miejsce po aresztowaniu autora. Autor opisuje oskarżenie, proces, skazanie na więzienie (Witebsk-Lenigrad-Wołogda) pod zarzutem zdrady i szpiegostwa oraz zsyłkę do obozu pracy w Jercewie. Miejscowość ta wchodziła w skład tworzonego na początku lat dwudziestych XX wieku systemu obozów koncentracyjnych - nazywanego GUŁagiem.

Do łagrów trafiali obywatele niewygodni komunis... więcej

* * *

Człowiek a normy moralne w powieści „Inny świat”

Tematem „Innego świata” nie jest, jak u Borowskiego, opisanie mechanizmów „fabryki śmierci”, ale przedstawienie jednostkowych losów więźniów, którzy znaleźli się na dnie - egzystencji ludzkiej w „martwym domu”, jej jakości w wymiarze indywidualnym, kiedy zawieszeniu ulegają wszelkie prawa moralne, wszelkie więzi zbiorowe.

Samotność, strach, bezradność wyzwolić mogą podłość w człowieku, ale także desperacki heroizm. Grudziński ukazuje dzieje jednostek w sytuacjach ekstremalnych. Takich, w których nie da się przewidzieć ich zachowań. W łagr... więcej

* * *

Mechanizm zbrodni i terroru ukazane w „Innym świecie”

Narrator przedstawia w powieści działalność sowieckiej machiny zbrodni i terroru, wskazując na sposoby prowadzenia śledztwa, absurdalne zarzuty pojawiające się w oskarżeniach, na podstawie których bohaterowie zostają zesłani do więzień i łagrów. Śledztwa w więzieniach i obozach opierały się na fikcyjnych zarzutach, często podparte były donosem (nie zawsze prawdziwym). Ofiary bito i katowano, próbując zmusić je do przyznania się do abstrakcyjnych win:

- „(...)technika śledztwa sowieckiego polega nie tyle na ustaleniu prawdy, ile na kompromisowej ugodzie w wyborze możliwie dogodnego dla osk... więcej

* * *

Praca w „Innym świecie”

Pracę w łagrze można również potraktować jako jeden z mechanizmów zbrodni i terroru. Była wyczerpująca, ciężka i ponad ludzkie siły. Więźniowie pracowali w trudnych warunkach atmosferycznych (niska temperatura – mróz), nie byli dobrze odziani: „Około trzech czwartych więźniów wychodziło do pracy w łapciach, często z odsłoniętymi częściami nóg, ramion i piersi (...)”. Do najcięższych należała praca w lesie przy wyrębie i ciosaniu drzew. Gdy do obozu przybywał nowy etap wybierano najsilniejszych i najzdrowszych, by – jak mówiono - „przepuścić ich prz... więcej

* * *

Obozowa rzeczywistość „Innego świata”

Autor plastycznie obrazuje specyfikę życia obozowego, opowiada o sprawach bliskich więźniom, przybliża ich sylwetki i życiorysy. Kreśli również „portrety” obozowych zmór – teoretycznie niewidocznych zjaw, których działanie ujawnia się wraz z upływem czasu...

GŁÓD

„Głód, głód...Potworne uczucie zamieniające się w końcu w abstrakcyjną ideę, w majaki senne, podsycane coraz słabiej gorączką istnienia. Ciało przypomina przegrzaną maszynę, pracującą na zwiększonych obrotach i zmniejszonym paliwie zwłaszcza, gdy w okresach przesilenia zwiotczałe ręce i nogi up... więcej

* * *

Obozowa topografia „Innego świata”

„Barak pieriesylny” - barak tranzytowy, w którym spotykali się więźniowie czekający na kolejny etap, pełnił funkcję integracyjno – informacyjną i był czymś w rodzaju „kawiarni europejskiej”.

„Barak chudożestwiennoj samodjejatjelnosti” – barak przeznaczony do realizacji kulturalno – oświatowych założeń, miał spełniać funkcję zarówno edukacyjną, jak i rozrywkową, odbywały się tu występu teatralne i pokazy filmowe, swym zasięgiem obejmował również bibliotekę, rezydował w nim tzw. „kawecze”, w tym p... więcej

* * *

Odwołania do Dostojewskiego w „Innym świecie”

Wielokrotnie Herling - Grudziński odwołuje się do powieści Dostojewskiego „Zapiski z martwego domu”, czyniąc cytaty z niej punktem wyjścia nie tylko do snucia opowieści, ale również swoich bardzo osobistych refleksji.

Już na samym wstępie przytacza fragment z Dostojewskiego, czyniąc go mottem utworu, będącym jednocześnie aluzją do tytułu:

„Tu otwierał się inny, odrębny świat, do niczego niepodobny; tu panowały inne, odrębne prawa, inne obyczaje inne nawyki i odruchy; tu trwał martwy za życia dom, a w nim życie jak nigdzie i ludzie niezwykli. Ten oto zapomniany zakąte... więcej

* * *

Kompozycja i poetyka „Innego świata”

Literatura obozowa i łagrowa ma charakter dokumentalny, ale tylko wówczas, gdy przekracza granice prostego zapisu, kiedy wiąże się z refleksją nad sensem i charakterem zdarzeń, nad tragicznymi doświadczeniami zbiorowymi XX wieku.

„Inny świat” zrodził się z osobistych doświadczeń pisarza, więźnia łagrów sowieckich. Elementy biograficzne to wydarzenia i przeżycia związane z losami autora od aresztowania w Grodnie poprzez dramatyczną głodówkę w obozie, aż do pobytu w Rzymie (1945). Upadek Paryża w czerwcu 1940 roku (informacja podana przez Żyda) oraz jego wyzwolenie w lecie 1... więcej

* * *

Terminologia łagrowa w „Innym świecie”

Kategorie więźniów:

- „urcy” - tak nazywano pospolitych przestępców po wielokrotnej recydywie, „urka” był instytucją w obozie, decydował o wartości robotników w brygadzie, zajmował często odpowiedzialne stanowiska: „Są to ludzie, którzy myślą o wolności z takim samym obrzydzeniem i lękiem, jak my o obozie.”,

- „bezprizorni” - małoletni przestępcy tworzący najgroźniejszą mafię półlegalną w Rosji, trudnią się najczęściej kradzieżą,

- „biełoruczki” - więźniowie polityczni,

- &... więcej

* * *

„Inny świat” a dzieła kultury o podobnej tematyce

„Inny Świat. Zapiski sowieckie.”- tak brzmi w całości tytuł utworu Gustawa Herlinga – Grudzińskiego wpisuje się w szereg ważnych pozycji literatury światowej związanej z tematyką obozową. Łączony bywa z „Zapiskami z martwego domu” F. Dostojewskiego i „Archipelagiem Gułag” A. Sołżenicyna, w literaturze polskiej sytuuje się obok „Medalionów” Z. Nałkowskiej, „Opowiadań” T. Borowskiego, B. Obertyńskiej „W domu niewoli”, W. Grubińskiego „Między młotem a sierpem”, A.Krako... więcej

* * *

Geneza „Innego świata”

Gustaw Herling – Grudziński pisał Inny świat w latach 1949-1950 („Lipiec 1949 – lipiec 1950” daty podane na końcu Epilogu), czyli kilka lat po zakończeniu II wojny światowej. Wydany został najpierw w przekładzie angielskim (1951), a w 1953 roku po polsku.

Wydarzenia, które zobrazował w powieści pochodzą z jego osobistych doświadczeń i datują się na lata 1940 – 1942, epizod wspomniany w epilogu miał miejsce w Rzymie w 1945 roku, gdy na frontach ustawały już działania wojenne.

Grudziński został aresztowany w marcu 1940 roku pod zarzutem szpiego... więcej

* * *

Narracja „Innego świata”

Narracja w utworze jest pierwszoosobowa. Autor pisze z własnej perspektywy i większość opisywanych zdarzeń utrzymana jest w takiej konwencji. „Opowiadanie B.” jest również pisane z perspektywy „ja” narracyjnego, ale jako cytat - dokładne przytoczenie wypowiedzi, co świadczy o tym, że autor jest nie tylko obserwatorem i uczestnikiem zdarzeń, ale i precyzyjnym kronikarzem.

W Innym świecie przytoczone są również dialogi pomiędzy bohaterami oraz autorem i bohaterami np. fragment nocnej rozmowy z Kostylewem, który desperacko „opalał” rękę w ogniu... więcej

* * *

Struktura „Innego świata”

Utwór podzielony jest na dwie części: pierwszą i drugą wyróżniające się wielkością czcionki. Każda z części dzieli się na tytułowane rozdziały, a te na również tytułowane podrozdziały (nie wszystkie). Niektóre z rozdziałów zawierają nazwy rosyjskie np. „Wychodnoj dień”, (dzień wolny) „Dom swidanij” (dom widzeń), jeden z nich - „Zapiski z martwego domu” jest nawiązaniem do dzieła Fiodora Dostojewskiego pod tym samym tytułem (fragment z „Zapisków...” przytoczony jest w motcie – na początku dzieła).

Część pierwsz... więcej

* * *

Bibliografia

1. Herling- Grudziński Gustaw, „Inny świat”, Warszawa 1996.

2. Burkot Stanisław, „Literatura polska w latach 1939 - 1999”, Warszawa 2002.

3. Jarosiński Zbigniew, Literatura lat 1945 – 1975, Warszawa 2002.

4. „Słownik szkolny literatury polskiej XX wieku”, pod red. Marka Pytasza, Katowice 1998.

5. „Między tekstami. Język polski. Podręcznik dla liceum i technikum”, pod red. Stanisława Rośka i Zbigniewa Majchrowskiego, Gdańsk 2005.... więcej

* * *





Tagi:
• streszczenie innego świata • autobiografizm w Innym Świecie • Herling-Grudziński w Innym Świecie • charakterystyka bohaterów w powieści Inney Świat • historia w Innym Świecie • moralność w Innym Świecie • Inny świat - zbrodnia i terror • Inny świat motyw pracy • obraz Jercewa w Innym Świecie • opracowanie Innego Świata • Inny świat Herlinga-Grudzińskiego • Inny świat - utwór o sile i słabości człowieka • łagry w Innym Świecie • Inny świat obraz łagrów • Inny świat dokument sowieckich zbrodni • sposoby upadlania człowieka w Innym świecie • Grudziński Inny świat